De bedrijfsopvolgingsregeling, vaak afgekort als BOR, is een fiscale regeling voor ondernemers die hun bedrijf willen overdragen aan een opvolger. Dit speelt vaak bij familiebedrijven, maar kan ook relevant zijn bij andere vormen van bedrijfsopvolging waarbij ondernemingsvermogen wordt geschonken of vererfd.

Met de BOR kan de belastingdruk bij een bedrijfsoverdracht aanzienlijk worden verlaagd. De regeling voorkomt dat een opvolger direct een groot bedrag aan schenkbelasting of erfbelasting moet betalen, terwijl het vermogen vooral in de onderneming zit. Zo blijft de continuïteit van het bedrijf beter beschermd.

De voorwaarden zijn wel strikt. Niet iedere onderneming, aandeelstructuur of overdracht komt automatisch in aanmerking. Daarom is het belangrijk om de bedrijfsopvolging tijdig voor te bereiden.

Wat is de bedrijfsopvolgingsregeling?

De bedrijfsopvolgingsregeling is een fiscale vrijstelling voor de overdracht van ondernemingsvermogen bij schenking of vererving. Wie een onderneming krijgt en deze voortzet, kan onder voorwaarden gebruikmaken van een vrijstelling voor schenkbelasting of erfbelasting.

De BOR is vooral relevant wanneer een ondernemer zijn bedrijf overdraagt aan kinderen, familieleden of andere opvolgers. Denk aan een directeur grootaandeelhouder die aandelen in een bv overdraagt, of aan een ondernemer die zijn onderneming nalaat aan de volgende generatie.

De regeling staat niet op zichzelf. Bij bedrijfsopvolging spelen ook waardering, financiering, zeggenschap, aandeelhoudersafspraken en de toekomstige rol van de overdragende ondernemer een belangrijke rol.

Voor wie is de BOR bedoeld?

De BOR is bedoeld voor de overdracht van een actieve onderneming. Dat betekent dat de onderneming daadwerkelijk bedrijfsactiviteiten uitvoert. Beleggingsvermogen valt in beginsel niet onder de bedrijfsopvolgingsregeling.

Voor familiebedrijven is de regeling vaak belangrijk. In veel ondernemingen zit het vermogen vast in machines, voorraad, vastgoed, personeel, contracten en goodwill. Zonder fiscale regeling kan de belastingdruk bij schenking of vererving de opvolging bemoeilijken.

De BOR kan dan uitkomst bieden, mits aan alle voorwaarden wordt voldaan.

Wanneer komt u in aanmerking voor de BOR?

Om gebruik te maken van de bedrijfsopvolgingsregeling moet sprake zijn van ondernemingsvermogen. De onderneming moet actief zijn en door de opvolger worden voortgezet.

Bij schenking moet de verkrijger in beginsel minimaal 21 jaar zijn. Bij vererving geldt deze leeftijdseis niet. Daarnaast gelden bezitstermijnen voor de vorige eigenaar. Bij vererving moet de onderneming in beginsel minimaal 1 jaar in bezit zijn geweest. Bij schenking geldt in beginsel een bezitstermijn van 5 jaar.

Na de overdracht geldt een voortzettingseis. Voor verkrijgingen vanaf 1 januari 2025 moet de opvolger de onderneming of het aandelenbelang minimaal 3 jaar voortzetten. Wordt de onderneming binnen die periode verkocht, gestaakt of wezenlijk gewijzigd, dan kan de vrijstelling geheel of gedeeltelijk vervallen.

Hoe werkt de BOR vrijstelling in 2026?

In 2026 geldt binnen de bedrijfsopvolgingsregeling een vrijstelling van 100 procent over de waarde van het ondernemingsvermogen tot en met € 1.543.500. Over het bedrag daarboven is 75 procent vrijgesteld.

Bij grotere ondernemingen valt dus niet de volledige waarde buiten de belastingheffing, maar de belastingdruk wordt wel sterk beperkt. Dit kan veel verschil maken voor de financierbaarheid van een bedrijfsopvolging.

De BOR wordt niet automatisch toegepast. De vrijstelling moet worden aangevraagd in de aangifte schenkbelasting of erfbelasting. Daarbij moet de waarde van de onderneming goed worden onderbouwd. Een professionele bedrijfswaardering is daarom vaak noodzakelijk.

BOR en doorschuifregeling

De bedrijfsopvolgingsregeling wordt vaak genoemd samen met de doorschuifregeling. Toch zijn dit twee verschillende regelingen.

De BOR heeft betrekking op schenkbelasting en erfbelasting. De doorschuifregeling ziet op inkomstenbelasting, bijvoorbeeld bij de overdracht van aanmerkelijkbelangaandelen of bij stakingswinst.

In veel situaties kunnen beide regelingen relevant zijn. Daarom is het belangrijk om de bedrijfsopvolging niet alleen fiscaal, maar ook juridisch en financieel goed te beoordelen.

Belangrijke aandachtspunten

Een belangrijk aandachtspunt is het onderscheid tussen ondernemingsvermogen en beleggingsvermogen. Alleen ondernemingsvermogen komt in aanmerking voor de BOR. Vermogen dat vooral als belegging wordt aangehouden, valt meestal buiten de vrijstelling.

Ook vastgoed vraagt extra aandacht. Vastgoed dat binnen de eigen onderneming wordt gebruikt, kan anders worden beoordeeld dan vastgoed dat aan derden wordt verhuurd. Bij holdings, vastgoedstructuren en gemengd gebruikte bedrijfsmiddelen is maatwerk nodig.

Daarnaast kunnen bijzondere aandeelstructuren invloed hebben op de toepassing van de BOR. Denk aan preferente aandelen, certificaten via een stichting administratiekantoor, persoonlijke holdings of een gefaseerde overdracht.

Waarom tijdig plannen belangrijk is

Een succesvolle bedrijfsopvolging begint ruim voor de feitelijke overdracht. Wie te laat start, loopt het risico dat bezitstermijnen niet zijn volgemaakt, de waardering niet goed is voorbereid of de fiscale structuur niet optimaal is ingericht.

Door tijdig te starten ontstaat ruimte om de onderneming goed te analyseren. Welk vermogen kwalificeert als ondernemingsvermogen? Wat is de waarde van het bedrijf? Hoe wordt de opvolging gefinancierd? En welke afspraken zijn nodig tussen familieleden, aandeelhouders en adviseurs?

Een goede voorbereiding voorkomt verrassingen en vergroot de kans dat de BOR succesvol kan worden toegepast.

Advies over de bedrijfsopvolgingsregeling

De bedrijfsopvolgingsregeling kan veel fiscale voordelen opleveren, maar de toepassing hangt af van de situatie. De ondernemingsstructuur, de waarde van het bedrijf, het type vermogen, de leeftijd van de opvolger, de bezitstermijn en de voortzetting van de onderneming spelen allemaal een rol.

Venturefirm ondersteunt ondernemers bij bedrijfsopvolging, waardering, structurering en overnametrajecten. Daarbij kijken wij niet alleen naar de fiscale regeling, maar ook naar de financiële en strategische gevolgen van de overdracht.

Wilt u weten wat de BOR betekent voor uw onderneming of familiebedrijf? Dan is een tijdige analyse de beste eerste stap.

Disclaimer

Deze pagina geeft algemene informatie over de bedrijfsopvolgingsregeling. De toepassing van de BOR hangt af van de specifieke situatie, ondernemingsstructuur en actuele fiscale regelgeving. Laat uw situatie altijd beoordelen door een fiscaal specialist, jurist of corporate finance adviseur.